689 keer bekeken

De christenen en de vernietiging van de antieke cultuur.

  • vrijdag 01 juni 2018 @ 17:32
    #14
    reactie op (#13) Calamandja

    Dat eerste boek heb ik ook ooit ergens in de aanbieding gescoord. Vond het geweldig, kan alleen niet navertellen waarom. Overigens weet ik dankzij dat boek van het bestaan van het renaissancestadje Marville en haar bijzondere kerk en begraafplaats. Dichtbij Avioth, in N-Frankrijk. Moet er nog heen...

    Het boek Medieval Bodies beschrijft enerzijds allerlei lijfelijke zaken, maar is andersom ook een mooie trip door de cultuurgeschiedenis van de Middeleeuwen langs de route van hoofd, handen, hart en andere lichaamsdelen. Er zal vast een NLse vertaling komen, want het is een parel.

  • donderdag 31 mei 2018 @ 09:09
    #13
    reactie op (#12) bernard-de-clairvaux

    Aan leesvoer geen tekort zou ik zeggen, het blijft "kiezen is verliezen". Hoe ben jij bij dat thema terechtgekomen?

    Ik ben begonnen aan een dik boek van Philippe Ariès: "Het uur van onze dood. Duizend jaar sterven, begraven, rouwen en gedenken". De reden was dat dit nog het enige boek was in mijn kast dat nog in plastiek gewikkeld was; en dat kon nu toch niet meer. Het is wel worstelen in de vele details en om de grote lijnen te blijven zien. Aan zeer schappelijke prijs te verkrijgen tweedehands... Alsook zijn mooier uitgegeven boek "Het beeld van de Dood". Maar Philippe Ariés is al in de vergetelheid geraakt, hoewel in 2001 het Historisch Nieuwsblad opriep voor een revival van deze 'mentaliteitshistoricus': https://www.historischnieuwsblad.nl/nl/artikel/5655/mentaliteitshistoricus-philippe-aries-verdient-een-revival.html

  • woensdag 30 mei 2018 @ 21:30
    #12
    reactie op (#11) Calamandja

    Dankjewel voor het leesvoer! Nu de tijd vinden...het stapeltje op mijn boekenkast wordt ook weer groter. Ik lees momenteel 'Medieval bodies' over het lichaam, leven en dood in de Middeleeuwen. Schitterend uitgegeven en via mijn nieuwe favoriete site zeer schappelijk geprijsd:

    https://www.bookdepository.com/Medieval-Bodies-Jack-Hartnell/9781781256794

     

  • woensdag 30 mei 2018 @ 11:00
    #11
    reactie op (#9) antonius_

    Ik kom even terug op de discussie die we hier gehad hebben en over de eerste christenen en over de middeleeuwse ideeënwereld, beide zijn zowat mijn huidige interessegebieden. 

    Wat de eerste christenen betreft, ik heb het boek "Van Petrus tot Constantijn - de eerste christenen" van Pierre Trouillez gedwonload op de volgende websites: SCRIBD en ISSUU; (ik ben een beetje aan het uittesten waar ik het best bestanden kan plaatsen, voor het geval mijn computer het plots begeeft...). Persoonlijk denk ik dat ik het op een stick zal plaatsen en laten uitprinten in een copy-dienst (hopelijk kom ik goedkoper uit dan wat ik vind aan prijzen op de tweedehandsmarkt, van 45 eur tot 54 eur). Bij deze wil ik wel de autuer bedanken om dit boek aan mij opgestuurd te hebben, weliswaar in verschillene mails wegens de grootte van de bestanden. 

    19 euro - 160 bladzijden

    Ten tweede, verwijzend naar het boek "De middeleeuwe ideeënwereld", gelezen door ons eerbiedwaardig clublid Antonius, vond ik een boek van Ludo Milis, over ongeveer het zelfde onderwerp (vermoed ik, maar ben niet zeker). Ludo Milis heb ik leren kennen als "voetnoot" bij een historisch boek over Hildegard van Bingen, namelijk zijn boek "Hemelse Monniken, Aardse Mensen" waarbij hij zijn twijfels uit "als zou het monastieke leven de drijvende kracht zijn geweest van de middeleeuwse samenleving". Dat boek ligt klaar op mijn stapel op mijn nachtkastje om gelezen te worden, want dat vind ik toch een omwenteling in mijn 'middeleeuws denken', hoewel, er is heel wat kritiek op dit boek (enkel tweedehands te verkrijgen, en nieuw in het engels, de oorspronkelijke uitgave).

    Maar ik wil het hier hebben over zijn ander boek, dat nog relatief jong is, van 2011, namelijk "Van waarheden en werkelijkheid. De opvattingen van de middeleeuwers in het blikveld van nu", uitgegeven bij Verloren, voor 19 euro. De flaptekst is als volgt: "De Middeleeuwen lijken een periode die mentaal gezien ver van ons is verwijderd, maar is dat wel zo? Ludo Milis, emeritus hoogleraar te Gent, duikt in middeleeuwse, vooral verhalende teksten, om diepere structuren bloot te leggen van het denken en voelen van toen. Met citaten brengt hij de waarden en normen tot leven zoals tijdgenoten ze zelf formuleerden. Eerst kijkt Ludo Milis naar de houding tegenover God, andere goden en religies, en de problemen die er uit voortvloeiden in de middeleeuwse samenleving. Vervolgens gaat Milis in op de rol van eer en aanverwante waarden als basis van sociaal gedrag. Uiteindelijk wordt gepeild naar de rol van geesten en de onderwereld. Het is verrassend om te zien hoe veel aspecten die voorgoed achter de rug leken, een nieuwe actualiteit en grotere herkenbaarheid krijgen in onze multiculturele samenleving." 

    Volgens de titel zou het mogelijks vergelijkbaar zijn met het boek Middeleeuwse Ideeënwereld. Ik vroeg me af wat jullie daarover denken? Het betreft een boek dat toch aan mijn aandacht is ontsnapt en waarover dus geen recensie op deze club staat.

    Dus nog snel een recensie aan toevoegen uit Historien.nl, 1 september 2011:

    Bronnen
    Milis wil zoveel mogelijk de middeleeuwse bronnen aan het woord laten, omdat hij op zoek is naar de waarheid zoals de middeleeuwer die beleefde en niet naar de historische werkelijkheid. In het Voorwoord geeft hij al aan dat de historicus een moeilijke taak heeft. Hij moet “laveren tussen wat nu interessant is en toen belangrijk.“ Door alleen al de bronnen te kiezen, drukt de historicus zijn onmiskenbare stempel op wat de uitkomst van zijn onderzoek.

    Bekeringsverhalen
    De gedachtewereld van de middeleeuwer is een interessant onderwerp, maar wat deze publicatie zo boeiend maakt, is dat Milis niet schroomt om zijn eigen kijk op de zaken te geven. Zo luidt hij het eerste hoofdstuk in met: “de christelijke kerk was in de Middeleeuwen –en niet alleen toen- rotsvast overtuigd van haar grote gelijk.”Het bijzinnetje doet het ‘m. Hij beschrijft dat “het gekleurde beeld van haar waarheid” (van de kerk) “zich gaandeweg meester heeft gemaakt van onze collectieve herinnering en zich vertaalde als werkelijkheid.“ Dit dankzij de rol als monopolist-producent van middeleeuwse teksten; zo zijn bekeringsverhalen steevast succesverhalen waar in een mum van tijd hele volkeren voor de christelijke God ‘vallen’, terwijl dit in werkelijkheid veelal een langdurig proces was.

    Instroom van eeuwen van traditie
    In het Nawoord is Milis nog explicieter over zijn gedachtewereld. Het treft hem dat “onze maatschappij weer meer en meer middeleeuwse trekken krijgt.“ “De ruk vooruit waarin de westerse cultuur […] geloofde, lijkt afgeremd te worden door de instroom van eeuwen van traditie.” Milis spreekt de hoop uit dat “het rationele denken het niet af zal moeten leggen tegen irrationeel geloof dat altijd de onbewijsbaarheid van zijn groot gelijk als voordeel uitspeelt.” Ik hoop met hem mee.

  • dinsdag 24 oktober 2017 @ 19:13
    #10
    reactie op (#9) antonius_

    Ingewikkelde materie. Diverse middeleeuwse theologen probeerden het Christendom juist te verdedigen door parallellen aan te wijzen met Griekse en Romeinse filosofen, met het idee: 'dan moet het wel goed zijn'.

    Over het boek van E. Meijering: ik kende het nog niet, maar volgens mij wel een goed boek. Geen religieuze uitgeverij, met een goede status mbt historische boeken. Ik zet hem op mijn lijstje.

  • dinsdag 24 oktober 2017 @ 15:16
    #9
    reactie op (#8) Calamandja

    Ik ken geen van de genoemde boeken; de titels geven aan dat ze gaan over de vroegste christendom.

    Bekend is natuurlijk dat de kerk op de bok gezet werd door het Romeinse rijk. Een boek dat mij heel ver heeft gebracht is het

    boek dat ik hier al heb aangegeven: De middeleeuwse ideeenwereld 1000-1300. Daarin wordt beschreven hoe binnen de christelijke

    gemeenschap gewerkt werd aan een eigen ideeenwereld, die voor al de vorige in de plaats kon treden. Daarmee werden dus feitelijk

    de antieke culturen buitenspel gezet / overboord gegooid. Misschien sluit dit aan op je zoektocht.

     

    onderschrift.jpg

  • dinsdag 24 oktober 2017 @ 14:08
    #8
    reactie op (#7) penrose
     

    Om terug weer terzake te komen, en wegens het feit dat alle boeken van Trouillez zijn uitverkocht (buiten zijn laatste over de Franken) of tweedehands aan woekerprijs worden aangeboden (65 euro voor het boek van Petrus tot Constantijn op bol.com), vond ik ook nog volgend boek over de eerste christenen.

    Het betreft het boek "Geschiedenis van het vroege Christendom, van de jood Jezus van Nazareth tot de Romeinse keizer Constantijn" van een zekere E. Meijering. Is deze schrijver en/of dat boek jullie bekend? Betreft het een historische analyse, of hebben we een predikant aan de lijn?

     

  • dinsdag 24 oktober 2017 @ 09:33
    #7
    reactie op (#6) Calamandja

    Bedankt voor je positieve reactie, voorman!

    Heb het boek 'Jesus' van Küng onmiddellijk besteld...

     

    Toch nog even meegeven dat het begrip "ken uzelf" eerder bedoeld is om onderscheid te leren maken tussen de drie "zelven" die de mens heeft:

    1. het Lagere Zelf, dat is het ego, het ik, de persoonlijkheid, die we allemaal zo hoog achten;

    2. het Hogere Zelf, dat is de ziel, als instrument om tot verlossing te komen, en als karmadrager bij reïncarnaties;

    3. het Ware Zelf, dat is onze oorspronkelijke goddelijke staat, sluimerend in de mens omdat we dat niet meer weten...

     

  • maandag 23 oktober 2017 @ 14:18
    #6
    reactie op (#3) penrose

    Beste Penrose, ik had van jou niets anders verwacht; ik heb je website mogen ontdekken. Ik heb zopas het boek "Jezus" achter de rug van Hans Kung. "Wie was Jezus en welke was zijn betekenis voor hij bedolven geraakte onder de kerkelijke leer? Voor lezers die wel of niet geloven, én voor mensen di edie dat graag zouden willen maar teleurgesteld zijn door de kerk." staat op de achterflap. Een zeer interessant boek, waar Kung het verschil wil maken tussen historiciteit en "ficite" of hoe je teksten dient te interpreteren. Kung was verplichte lectuur toen ik lang geleden bij de jezuieten in Antwerpen toegepaste economie ging studeren. Maar op die leeftijd lapte ik dat natuurlijk aan mijn laars met als gevolg dat ik herexamen had voor het vak godsdienst. De jezuieten ben ik wel dankbaar voor de liefde voor de geschiedenis die ze mij hebben bijgegracht via de lessen van Karel Van Isacker, de interesse voor psychologie en antropologie via de lessen van Herwig Arts, de kennis van het Marxisme door Louis Van Bladel, en zo kan ik nog een tijdje doorgaan. De lessen ethiek gaven aanleiding om mij als gewetensbezwaarde aan te dienen en een burgerdienst te vervullen ipv de klassieke legerdienst. Buiten Van Isacker waren de meeste jezuieten zeer kritisch voor het instituut kerk. Als gevolg van de kritische ingesteldheid van de jezuiëten en mijn opvoeding stel ik het inderdaad wel op prijs van een boek te lezen dat geschreven wordt door iemand die in wetenschappelijke midden een naam heeft, liefst een professor-doctor in de materie, zoals Trouillez; wat niet belet dat boeken van SLavenburg hier thuis wel rondslingeren. Ik lees volgende passage in Wikipedia over Slavenburg, en daar kan ik wel inkomen, want wat hij zegt komt overeen, volgens mijn huidige kennis, met wat Meister Eckhart zei en ook zenmeester Dogen: "Er is geen verlossing van buitenaf of van bovenaf - door Jezus, gestorven aan het kruis - maar de verlossing die de mens in zijn eigen leven kan bewerkstelligen als hij bereid is de Christus in zichzelf op te laten staan. Als hij bereid is de weg te gaan die Jezus aanwijst in diens leringen, staat daarbij een ding centraal: "Ken uzelf." De weg van zelfkennis is de enige weg om te komen tot Godskennis." En daarmee ben ik nu bezig, maar de weg is lang ... 

  • maandag 23 oktober 2017 @ 13:44
    #5
    reactie op (#4) bernard-de-clairvaux

    Dank voor de input, ik ben wat gaan googelen naar Pierre Trouillez en vond er een samenvatting van een lezing die hij gaf in 2014 aan de KUL over "De vroege christenen, een succesverhaal. Van Petrus tot Constantijn: de eerste drie eeuwen christendom". Er is aan het eind van de samenvatting een overzicht van de BIBLIOGRAFISCHE REFERENTIES:

    • Simon JONES, De wereld van de vroege Kerk,  Zoetermeer, Boekencentrum, 2012, ISBN 978 90 239 20632.
    • LANE FOX R., De droom van Constantijn. Heidenen en christenen in het Romeinse Rijk, 150 n.C – 350 n.C., Amsterdam, Agon, 1989.
    • PRAET D., De God der goden. De christianisering van het Romeinse Rijk, Kapellen/Kampen, Pelckmans/Kok-Agora, 1995.
    • PROVOOST A., De eerste christenen. Hun denken en doen, Leuven, Davidsfonds, 2009.
    • STARK R., De eerste eeuwen. Een sociologische visie op het ontstaan van het christendom, Baarn, Ten Have, 1998.
    • TROUILLEZ P., Van Petrus tot Constantijn. De eerste christenen, Leuven, Davidsfonds, 2002.

    De samenvatting van zijn lezig is als volgt:

    1. De ware toedracht van de vervolgingen

    Het is een taai misverstand dat het heidense Romeinse Rijk de christenen permanent vervolgd heeft. In werkelijkheid leefden de christelijke minderheid en de heidense meerderheid meestal vreedzaam samen met elkaar. Maar zolang het christendom door de overheid niet als een geoorloofde godsdienst erkend werd, bleven vervolgingen altijd mogelijk. Dit betekende dat de bekering tot het christendom altijd risico’s met zich meebracht.   

    2. Een succesrijke beweging – motieven tot bekering

    De groei van de Kerk in de eerste drie eeuwen was een constant succesverhaal, al blijft nuchterheid geboden: rond 300, kort voordat Constantijn het christendom erkende, vormden de christenen in het Romeinse Rijk 5 à 8% van een bevolking van ca. 60 miljoen. Maar die kleine minderheid christenen kon zich wel steeds verheugen in een stijgend aantal leden. Hoe kan constante groei verklaard worden, temeer daar het christen-worden geen maatschappelijk aanzien met zich meebracht?

    a. Het getuigenis van de martelaren heeft zeker heidenen tot bekering aangezet, maar men mag de impact ervan niet overdrijven.

    c. Echt invloedrijk was het getuigenis van christenen in het dagelijkse leven, door hun levenshouding en de mond-tot-mondreclame die ze voor hun geloof voerden.

    d. Dit getuigenis was mogelijk omdat de Kerk kon rekenen op bijzonder toegewijde leden. Dat was juist te danken aan het feit dat ze veeleisend was in een sfeer van religieus pluralisme en relativisme. In ruil bood ze echter een goed uitgebouwd sociaal vangnet aan.

    e. Het belangrijkste bekeringsmotief was zeker het intense samenhorigheidsgevoel, dat de grenzen van sekse, etnie, financiële en sociale status oversteeg.

    3. Een gemeenschap van zusters en broeders

    In de oudheid was de Kerk de enige institutie die iedereen alleen basis van dezelfde geloofsvisie en de morele beginselen verwelkomde. Voorbeelden:

    a. Anders dan in de samenleving telden de vrouwen in de Kerk volledig mee: inspraak bij  cruciale aangelegenheden, voorgangsters in de missionering en de caritas …

    b. Binnen de Kerk waren de slaven evenwaardig aan de meesters en ze konden zelfs tot het kerkelijke ambt toetreden.

    c. Uit de lijst van de martelaren van Lyon van 177 blijkt hoe de lokale christelijke gemeenschap een multi-etnisch karakter had. 

    d. De Kerk heeft nooit de zonde gebagatelliseerd, maar tegenover puriteinse stromingen die alle zondaars uit haar midden wilden bannen, heeft ze zich altijd schrap gezet en koos ze voor een ‘volkskerk’ met heiligen én zondaars tegen een zuivere heiligenkerk.

    4. En wat na Constantijn?

    Toen Constantijn met zijn Edict van Milaan van 313 het christendom erkende en de Kerk begon te begunstigen, heeft hij in de eerste plaats de spirituele kracht van de christelijke minderheid erkend. De Kerk zelf heeft van haar nieuwe positie in de maatschappij gebruik gemaakt om in die maatschappij iets volstrekt nieuws te introduceren: een netwerk van caritatieve instellingen, die tot vandaag hun dienst aan de mens in nood bewijzen.

    Gewijzigd op 2017-10-23 13:45:46