32846 keer bekeken

omdat we ze mooi vinden...

  • zaterdag 10 april 2021 @ 18:01
    #278
    reactie op (#277) Calamandja
    Horae ad usum Romanum, dites Heures de Louis de Laval - met rechts Louis de Laval in gebed

    "Les Heures de Louis de Laval" is een getijdenboek dat in Bourges in opdracht van de bibliofiel Louis de Laval (1411-1489), goeverneur van Champagne (van 1465 tot 1473), werd gemaakt door Jean Colombe en verschillende andere boekverluchters. Dit getijdenboek wordt beschouwd als het rijkst versierde manuscript van zijn tijd, het telt immers niet minder dan 1.234 miniaturen, waarvan 137 een volledige pagina beslaan. Het omvangrijke manuscript telt 342 folio's of 684 bladzijden.

    Het manuscript werd gedurende twee tijdsperiodes geproduceerd:
    - in de eerste periode 1470-1475 gebeurde de productie in eerste instantie door de Meester van het Missaal van Yale en men gokt op boekverluchter Guillaume Piqueau. Daarna werd het werk verder gezet door Jean Colombe, geholpen door twee medewerkers die werkten volgens de stijl van Jean Fouquet.
    - in de tweede periode, rond 1480-1485, werden door Jean Colombe en zijn medewerkers een cyclus van scènes uit de bijbel toegevoegd en werden voetteksten toegevoegd met de beschrijving van elke bijbelscène, en dat in het Frans bovenaan de pagina (waar de rest van het boekwerk oorspronkelijk in het latijn was opgesteld).

    Bij de dood van Louis de Laval op 21 augustus 1489 werd het manuscript door laatstgenoemde nagelaten aan Anne van Frankrijk, dochter van koning Lodewijk XI en echtgenote van Pierre II de Bourbon, met wie hij een nauwe band had.

    Hieronder een video waarin een facsimile wordt doorbladerd:

    Gewijzigd op 2021-04-10 18:15:29
  • zondag 28 maart 2021 @ 22:01
    #277
    reactie op (#276) Calamandja

    Dit is een zeer mooie 'Palmesel' uit de 15de eeuw. Het is een houten sculptuur van Christus, gezeten op een ezel, vastgemaakt op een plank met wielen. Deze "sculpturen op wielen" werden door pelgrims getrokken tijdens processies die in de Middeleeuwen op Palmzondag werden gehouden om de triomfantelijke intocht van Christus in Jeruzalem te vieren. Deze Palmzondagvieringen bestaan al sinds de 4e eeuw. Aanvankelijk wordt het beeld van Christus op de rug van een ezel op een wagen geplaatst. Vanaf de 13e eeuw kwam men in Zuid-Duitsland, de Elzas en Zwitserland op het idee om de sculptuur op wielen te zetten. Deze sculpturen kennen een groot succes, ze stellen de liturgie van Palmzondag immers zeer levendig en concreet voor.

    Dergelijke sculpturen die de Passie van Christus ensceneren komen veel voor in de laatmiddeleeuwse kunst (13e tot 15e eeuw). Naast de ezels van Palmzondag waren er ook sculpturen van Christus met gelede armen om de verschillende stadia van de kruisiging, de afzetting en de graflegging te kunnen nabootsen. Op Goede Vrijdag werd een sculptuur van Christus in een houten tombe geplaatst en op Hemelvaart werd een sculptuur van de verrezen Christus met behulp van een touw naar het gewelf van de kerk verheven, waar hij in een grote opening verdween.

    Die traditie zal echter niet lang blijven duren. De protestantse reformatie en de katholieke contrareformatie zullen de ezels op wielen doen verdwijnen. Protestanten verbieden de verering van religieuze afbeeldingen en vernietigen de Palmezels die dergelijke afgoderij veroorzaken. Ze worden al snel gevolgd door de katholieken die de Palmezel in 1782 hebben verboden, gezien het feit dat de processie op Palmzondag beschouwd moest worden als een moment van contemplatie dat de naderende dood van Christus aankondigt, en niet als een carnavalsoptocht! De Palmezels werden ketters verklaard en worden daarom vernietigd, verbrand, in stukken gezaagd en zelfs verdronken door de bevolking! ... Gelukkig wisten ongeveer vijftig van hen aan de vernietiging te ontsnappen, zorgvuldig verborgen of vergeten in schuren en zolders. Dit is het geval bij deze ezel, een polychrome lindenhouten sculptuur van anderhalve meter hoog met zegenende Chrsitusfiguur, die met de linkerhand de riem vasthield.

    Hieronder nog een vidoe over een palmezel in Petersthal:

    Gewijzigd op 2021-03-29 10:47:20
  • donderdag 04 juni 2020 @ 15:00
    #276
    reactie op (#275) Calamandja

    Steeds in bewondering voor het middeleuws vakmanschap bij die minuskule ivoorwerkjes (23.9 x 32.2 x 1 cm). Opmerkelijk bij deze beschilderde polyptiek met scenes uit de passie van Christus uit 1350 (afkosmtig uit het Rijnland) is de veelvuldige aanwezigheid van Pontius Pilatus, die wordt weergegeven bij zowel de kruisoprichting als bij het aan het kruis nagelen van Jezus aan het kruis, alsook bij de episodes van het strippen en geselen van Jezus.

  • donderdag 21 juni 2018 @ 17:44
    #275
    reactie op (#274) antonius_

    Nog enkele Anna's-ten-drieën of Trinitas Terrestris, met een kleine Maria:

    - De aardse Drie-Eenheid of Trinitas Terrestris: Anna, Maria, Jezus - ca.1520 -

    Over Anna, de moeder van Maria, wordt verhaald in het apocriefe Proto-evangelie van Jacobus. Dit evangelie is eind tweede eeuw geschreven en niet opgenomen in officiële canon van de christelijke kerk. Toch ontwikkelde zich via Byzantium in de 15de en 16de eeuw een Anna devotie in West-Europa. 

    Anna voorzag in de behoefte aan een moedergodin. Daarnaast wilden de mensen in de opkomende steden heiligen die meer bij hun eigen leven pasten. De traditionele heiligen waren veelal van adel of behoorden tot de geestelijkheid. Grootmoeder en moeder Anna verbeeldde warmte en geborgenheid in een herkenbare situatie.

    Anna wordt op schilderijen en in beeldhouwwerken meestal weergegeven met haar kind Maria en haar kleinkind Jezus. Anna-te-Drieën worden deze afbeeldingen genoemd. De beeldenproductie van Anna-te-Drieën vond vooral plaats in het zuiden van de Nederlanden en het Rijnland. 

    Volgende ziet er ook "middeleeuws" uit en komt uit Utrecht:

    Lantaarnconsole St. Anna te Drieën, Nieuwegracht 197 te Utrecht, vervaardigd door Jeanot Bürgi

    Op de console zien we Maria’s moeder Anna, die een vrucht in haar hand houdt, samen met haar dochter en de kleine Jezus. Het beeldhouwwerk verwijst naar het Sint Anna klooster, dat in 1558 op deze plek aan de Nieuwegracht gevestigd werd. Het was het laatste in Utrecht gestichte klooster en heeft maar kort dienst gedaan. 

    In de Ierse mythologie was er ook een Keltische moedergodin: Ana of Dana, een manifestatie van de Oermoeder. Deze Ana transformeert in het christendom tot grootmoeder van Jezus, de Heilige Anna. Als grootmoeder van Jezus dacht men haar bijzondere macht toe als hemelse voorspreekster bij haar kleinzoon. De Oermoeder of Moedergodin, Sophia, allemaal manifestaties van de vrouwelijke kracht in de schepping...

  • zondag 17 juni 2018 @ 10:18
    #274
    reactie op (#273) Calamandja

    Trinitas Terrestris komt eerder Sint Anna ten drieen, toe, dacht ik zo.

    onderschrift.jpg

  • donderdag 14 juni 2018 @ 22:35
    #273
    reactie op (#272) Calamandja
    Sint-Anna-ten-drieën ca. 1450, eikenhout - PARCUM, collectie Abdij van Park, Leuven

    Dit beeldje kwam ik tegen toen ik de abdij van Park bezocht en de tentoonstelling in hun nieuwe tentoonstellingshuis, PARCUM. Deze grote abdij is in volle restauratie, die tegen 2022 zou afgewerkt zijn.

    Ik vind dit beeld een mooie naam hebben: Sint-Anna-ten-drieën. Samen op de schoot bij Anna: als een miniatuurvolwassene zit Maria op de schoot bij haar moeder Anna. Op haar beurt heeft zij het kindje Jezus op de schoot, die grijpt naar het opengeslagen boek. Het trio zit op een elegant gekruiste vouwstoel (enkel aan de achterkant zichbaar)

    De heilige Anna werd in de vijftiende eeuw een van de bekendste en geliefste heiligen. Als grootmoeder van Jezus dacht men haar bijzondere macht toe als hemelse voorspreekster bij haar kleinzoon. Haar verering nam grootse vormen aan met name in het Rijnland en de Nederlanden. Anna te Drieën wordt ook wel de "aardse Drie-Eenheid" (in het Latijn: "Trinitas Terrestris") genoemd, in tegenstelling tot de "goddelijke Drie-Eenheid" ("Trinitas Caelestis"). Na het concilie van Trente (1545-1563) wordt deze titel echter steeds meer gereserveerd voor de Heilige Familie (Jezus, Maria en Jozef).

  • zondag 01 oktober 2017 @ 17:18
    #272
    reactie op (#270) Calamandja

    Dit zou volgens Historiek.net "Het op een na oudste schilderij van Nederland (ca. 1380)" zijn (?) - (klik op plaatje voor vergroting)

    Op dit schilderij, getiteld De heren van Montfoort, zijn vier ridders te zien die deelnamen aan de Slag bij Warns tegen de Friezen. Ze knielen voor Maria. Het gaat om het op een na oudste bewaard gebleven schilderij van Nederland. De voorste drie ridders sneuvelden tijdens de slag tegen de Friezen. De achterste ridder, die ondersteund wordt door de beschermheilige Sint-Joris, raakte zwaar gewond. De wapenschilden boven de ridders maken duidelijk dat ze tot het geslacht De Rover van Montfoort behoorden. Het schilderij is een zogenaamde ‘memorietafel’, gemaakt om de ridders te herdenken. Het werd circa dertig jaar na hun dood gemaakt. Onderaan wordt in Middelnederlands beschreven wat er is afgebeeld. De tekst meldt dat in het jaar 1345 de heren Jan van Montfoort, Roelof van Montfoort en Willem van Montfoort, met veel van hun verwanten en ondergeschikten, sneuvelden in de strijd van graaf Willem tegen de Friezen. Dan volgt een oproep: “Bidt voor haer allen zielen.”
    Het schilderij is tegenwoordig te zien in het Rijksmuseum in Amsterdam. Het is het op een na oudste bewaard gebleven Nederlandse schilderij. Eerder melden wij ten onrechte (excuus!) dat het om het oudste schilderij ging. Die eer is echter weggelegd voor De Memorietafel met Calvarieberg van Hendrik van Rijn uit ca. 1363 (anoniem) uit het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten uit Antwerpen.

    En hoe ziet dit oudste dan er uit? Zo:

    Onderschrift

    Rechts staat Johannes de Evangelist naast zijn beschermeling Hendrik van Rijn, de aartsdiaken van de Sint-Janskerk te Utrecht. Deze vraagt om voorspraak bij Maria, die naar Christus op het kruis wijst, de uiteindelijke bestemmeling van de smeekbede. Het geheel is bedoeld als memorietafel of epitaaf. Dat wordt aangetoond door het onderschrift: 'In het jaar des Heren 1363, op de dag voor (het feest van) de heilige Bonifatius en zijn gezellen, overleed Heer Hendrik van Rijn, dezer kerk proost en aartsdiaken en van dit altaar de stichter. Bidt voor hem'. De achtergrond bestaat uit vergulde reliëfapplicaties, een klimmende leeuw. Dat verwijst naar het wapenschild van de familie van Rijn: drie klimmende leeuwen. De schenker is kleiner afgebeeld dan de heiligen: in de Middeleeuwen werden heiligen vaak groter afgebeeld dan gewone stervelingen omdat ze geestelijk verheven en grootser waren. In de bovenhoeken staan een gestileerde zon en maan, die verwijzen naar het kosmische karakter van het verlossingsgebeuren.
    In het werk kan men Noord-Duitse en Noord-Franse invloeden onderscheiden. Misschien is het werk van de hand van een rondreizende kunstenaar.

    Niet echt nederlands dus ?

  • zondag 07 mei 2017 @ 19:43
    #270
    reactie op (#269) Calamandja

    Toskaanse miniatuur van 1335 : Engelen in ridderlijke gevechtstenu overwinnen de demonen, uit "Carmina Regia" van Convenevole uit Prato (tussen 1270 en 1275 - Prato , 1338)

  • zaterdag 24 september 2016 @ 00:06
    #269
    reactie op (#268) Calamandja

  • woensdag 03 augustus 2016 @ 12:07
    #268
    reactie op (#265) Calamandja

    Een mooie miniatuur (uit de Breslau Psalter c. 1255-1267), ter gelegenheid van de expositie COLOUR (zie videotrailer op deze club) in The Fitzwilliam Museum. De website van het museum heeft een paar interessante links naar andere websites (zoals deze: ILLUMINATED, Manuscripts in the making) en een boekenlijst (Engelstalige boeken uitgegeven door de gerenommeerde uitgeverij Brepols in Turnhout) voor wie dieper wil graven in het belang van de miniaturen(boeken) in de middeleeuwen.

    Op de vermelde website kan je volgende commentaar lezen op deze mooie miniatuur:

    Historiated Beatus initial with God the Father above Christ, the Virgin and St John the Baptist (Psalm 1)

    This, the most accomplished illumination in terms of style, technique, composition and iconography, was painted by the Master of Giovanni da Gaibana. The upper lobe of the initial B contains God the Father and two angels. The lobe below contains a Byzantine iconographic scheme known as the Deësis and showing the Virgin and St John the Baptist interceding with Christ for the salvation of humankind. The artist has used elements from both scenes to suggest a third one, Christ’s Baptism. The Baptist’s figure is aligned with the Father’s scroll above, inscribed with a quotation from St Matthew’s account of Christ’s Baptism, Hic est filius meus dilectus in quo… (‘This is my beloved son in whom…’). The intersection with the dove of the Holy Spirit unites the Father above and the Son below into a vertical image of the Trinity. The prophetic psalmody of King David (in the left letter shaft) harmonises the Old Testament poems and their New Testament fulfilment. In the curves on the right, Solomon praises God’s wisdom pictured beside and referred to in the opening words of Ecclesiasticus, omnis sapiencia a domino (‘all wisdom is from God’), penned on his scroll. Below, Isaiah predicts Christ’s virginal conception, his scroll inscribed with his prophecy, Ecce virgo [concipiet] (‘Behold, a virgin shall conceive’).

    The image exemplifies the Gaibana Master’s salient features: compositions and protagonists resembling Byzantine icons; drapery with rhythmical folds, nestled patterns and thick impasto creating a relief effect; fabrics highlighted in white, geometrically shaped areas and shaded in darker, transparent glazes; flesh and facial features outlined in red, painted with earth pigments and built in gradation from a dark, green-grey undertone through carefully blended flesh colour to red shading and white highlights (hotspot 1). The violet colour in the initial, a mixture of vermilion and ultramarine blue, is unique in the manuscript (hotspot 2). The light grey hue on the border of St John the Baptist’s mantle was obtained by mixing a small amounts of ultramarine blue with lead white (hotspot 3).

    Gewijzigd op 2016-08-03 17:58:23