194 keer bekeken

Maastricht in 'Stadswording in de Nederlanden'

  • zondag 10 januari 2010 @ 14:27
    #1

    Voor kerst heb ik het boek 'Stadswording in de Nederlanden' voor mezelf onder de boom gelegd. Het was lekker leesvoer over het ontstaan van de eerste steden in (met name) het huidige Nederland. Vanzelfsprekend aandacht voor de bastidesteden, met als belangrijke kanttekening dat er niet te romantisch moet worden gedacht over 'de ideale stad' als uitgangspunt. Ook bestaande patronen van wegen en sloten dienden als basis voor een stadsplattegrond. Het boek besteedt ook aandacht aan Maastricht in de duistere eeuwen nadat de romeinenen er vertrokken waren. Er zijn aardig wat bewijzen voor een continue bewoning, maar vreemd genoeg is niet duidelijk waar precies die bewoning (en handel!) heeft plaatsgevonden. Als reden geeft men aan dat er logischerwijs veel gevonden (en gegraven) is op de 'populaire' plekken in de stad, maar dat hierdoor ook letterlijk gaten zijn gevallen in de kennis. Hier speelt natuurlijk ook mee dat de stad eeuwenlang continu op de schop is genomen en dat dit van invloed is op het 'bodemarchief'. Wat ook meespeelt: Maastricht staat stijf van de oude pandjes en daaronder kun je slechts sporadisch een keertje op onderzoek. Wat met name in Maastricht (en andere maaslandse steden) opvalt, is dat uit de Karolingische periode weinig vondsten worden gedaan. Dit in tegenstelling tot de Merovingische periode. Men trekt voorzichtig de conclusie dat tijdens de Karolingers er een landgoederencultuur opkwam en dat steden minder belangrijk werden. Productie en handel vond toen schijnbaar plaats in en nabij landgoederen en steden werden daarvan de dupe. De schrijver (Theuws) poneert de stelling dat Maastricht in die Karolingische tijd zich wellicht 'terugtrok' in het gebied rond het Servaascomplex en dat deze nederzetting werd omgeven door een.....ringwal. Jawel, zoals in Zutphen als verdediging tegen de Noormannen. Voorzichtig is ook een ovaal waar te nemen in het stratenpatroon rond de Servaas. Er zijn echter nooit resten van die wal gevonden, omdat in het betreffende (perifere) gebied nooit bewust ernaar gezocht is. Maastricht heeft altijd weer iets verrassends in petto....