597 keer bekeken

Een Duits bastide-stadje

  • maandag 16 mei 2016 @ 11:19
    #3
    reactie op (#2) Marjoke

    Zeker! Mijn verhaal is overigens nu pas af...Ik moest nog even ontbijten ;-)

  • maandag 16 mei 2016 @ 10:20
    #2

    Dichter bij jou huis, Elburg is ook een middeleeuws, planmatig stadje. 

     

    Klik hier om naar de website te gaan
  • maandag 16 mei 2016 @ 10:09
    #1

    We hebben het hier wel eens vaker gehad over planmatig aangelegde middeleeuwse vestigingstadjes, de zogenaamde bastides. Aanvankelijk dacht ik dat het een Frans verschijnsel was, daterend uit de 100-jarige oorlog, maar ook elders kwam dit fenomeen voor. Bijvoorbeeld in Nederland! Diverse stadjes in het rivierengebied werden in de 14de aangelegd (of uitgebreid) volgens een vierkant of rechthoekig grondplan. Deze regio kenmerkte zich door een continu 'landje pik' door de graven van Holland, de Utrechtse bisschop en de hertogen van Brabant en Gelre. Wat te denken van Asperen:

    Het lijkt nu een kneuterig dorpje dat vooral beroemd is door het ronde waterliniefort dat er in de 19de eeuw werd aangelegd. Als je er doorheen loopt of rijdt merk je eigenlijk niets van de oorspronkelijke bedoelingen. De kerk is echter wel wat groot uitgevallen en moest blijkbaar de ambities van de landheer benadrukken. Bastide-stadjes zijn dus zeker geen Frans verschijnsel. Ook middeleeuwse stadsuitbreidingen waren vaak rechthoekig met een strak stratenpatroon. Los van de bouwkundige efficiency zal hierbij ook hebben meegespeeld dat percelen van gelijke grote moesten zijn om het 'vastgoed' voor transparante prijzen aan de man te kunnen brengen.

    Afgelopen zaterdag toerde ik een dagje door Westfalen (1,5 uur van Zutphen) en op het programma stond onder meer het stadje Horstmar. Deze gemeente heeft een stedenband met Zutphen, maar dat was niet de reden van mijn bezoek. Bij de online voorbereiding kwam ik er achter dat het een bastide-stadje is, dat in de 13de eeuw werd gesticht door de bisschop van Münster. Hij wilde zijn territorium verdedigen tegen de heren van Steinfurt en liet het bestaande 'grensdorpje' uitbouwen tot een vesting met een rechthoekig stratenpatroon. De kerk werd verheven tot een kapittelkerk en aan de buitenzijden van het stadje werden een aantal Burgmannhoven gebouwd. Dt waren versterkte huizen, bewoond door ridders (Burgmannen) die verantwoordelijk waren voor de verdediging van de grens en het stadje. Een aantal van die huizen en een deel van die omwallling zijn bewaard gebleven en maken van Horstmar een schilderachtig geheel.

     

    Ook de natuur in de directe omgeving voldoet aan deze kwalificaties. Horstmar ligt in een heuvelgebied tot 150 meter hoogte, met mooie doorkijkjes, beekjes en bronnen. De specifieke grondsoorten zorgen voor een gevarieerde flora die we in NL alleen maar kennen in Zuid Limburg. De rest van de dag bracht ons nog in een spannende ijskelder van een voormalige brouwerij en in het pittoreske Tecklenburg.

    Gewijzigd op 2016-05-16 11:19:05