1358 keer bekeken

Boek “De middeleeuwers”

  • woensdag 24 november 2021 @ 13:16
    #11
    reactie op (#10) Calamandja

    Voor ons kennisniveau is dit boek niet meer nodig. Voor de recensie moet ik het breder bekijken natuurlijk.

  • dinsdag 23 november 2021 @ 10:49
    #10
    reactie op (#9) bernard-de-clairvaux

    Bedankt voor de recensie, die ik zal toevoegen aan het nieuwsbericht over dit boek. De vraag die ik me stel is welke is de meerwaarde van dit boek? Zijn andere boeken hebben de meerwaarde dat ze zich specifiek op de lage landen richten. (buiten het specifieke domein van zijn expertise over de Vikingen natuurlijk)

  • maandag 22 november 2021 @ 18:34
    #9
    reactie op (#8) Calamandja

    En ja, ik ontving vorige week een recensie-exemplaar van Handelaren en Ambachtslieden, het nieuwe boek van LvdT over de economie van de vroege middeleeuwen. Hierbij mijn recensie:

    De vroege middeleeuwen werden lang als een donkere periode beschouwd. Na de neergang van het Romeinse Rijk stonden nieuwe overheden niet langer garant voor veiligheid, muntgeld en logistiek. De economie was primair gebaseerd op agrarische productie en ruilhandel op lokaal en regionaal niveau. Handel op lange afstand betrof vooral luxe goederen, die door bestuurders werden ingezet als beloning voor de diensten en loyaliteit van hun achterban. De ambachtelijke productie van gebruiksgoederen vond plaats op domeinen van grootgrondbezitters en kloosters. Door het krachtige bestuur van de Karolingers werd internationale handel weer lucratief, ook met Scandinavië en de Arabische wereld. Het heffen van tol en belasting werd een bestuurlijk verdienmodel. De handel op lange afstand werd gedomineerd door professionele schippers en kooplieden die zich concentreerde op gespecialiseerde havennederzettingen.  Aantrekkelijk geschreven boek dat inzichten uit archeologie en archieven combineert tot een helder beeld van de vroegmiddeleeuwse economie. Met illustraties in z/w en literatuuroverzicht.

     

  • zaterdag 23 oktober 2021 @ 19:04
    #8
    reactie op (#1) Calamandja
    KATLA, de reis naar Dorestad. 
    Luit van der Tuuk 
    208 bladzijden - € 20,00

    Van de vele personages die in het boek De Middeleeuwers voorkomen heeft Luit van der Tuuk er eentje uitgepikt om er een volledig boek aan te wijden: Katla, een jonge vikingvrouw die twaalf eeuwen geleden op een houten schip van het Zweedse Birka naar Dorestad voer; een tocht vol ontberingen en gevaar. Aan de hand van haar reis vertelt de Luit van der Tuuk de geschiedenis van Birka, Dorestad en de scheepvaart van de negende eeuw. 

    Ik vond volgende uitgebreide beschrijving op geschiedenis.nl van Leon Muiderwijk:

    Luit van der Tuuk beschrijft de wereld van de negende eeuw waarin een Zweedse vrouw een uitzonderlijke reis maakt naar de verre handelsplaats Dorestad.

    Voor vroege middeleeuwers was reizen geen alledaagse bezigheid. Terwijl nu hele volksstammen na een jaar onthouding hunkeren naar een trip naar exotische plaatsen, begaven slechts weinige middeleeuwers zich met enige regelmaat buiten de eigen regio. Alleen heiligen, heersers en handelaren verkenden de wereld op weg naar meer zielen, meer macht of meer koopwaar. Over plezierreisjes naar de zon ‘om mijn batterij even helemaal op te laden’ had niemand het. De meeste mensen bleven dichtbij het land dat ze bewerkten en waarop ze leefden.

    Katla is een uitzondering op deze regel. Deze negende-eeuwse vrouw uit Birka – in het huidige Zweden – maakte de lange reis naar Dorestad. Waarom begaf zij zich op deze onderneming die niet zonder risico was? Hoe verliep haar reis? En hoe beoordeelden haar tijdgenoten dat een vrouw op eigen houtje op pad ging.

     

    Luit van der Tuuk treedt in zijn boek 'Katla, de reis naar Dorestad' in haar sporen en neemt de lezer mee op de tocht. In het voorwoord laat de auteur al weten dat er geen sprake is van een biografie waarin we allerlei bijzonderheden van het leven van de protagonist leren kennen. "Goedbeschouwd weten we van Katla zelf maar bitter weinig." Door haar in de context van tijd en ruimte te plaatsen ontstaat wel degelijk een beeld. 
     
    Dat je je als lezer inleeft in wat deze reiziger van 1200 jaar gelezen ervoer, is omdat je stap voor stap vertrouwd raakt met de vroegmiddeleeuwse omstandigheden. Dit is mede te danken aan de heldere opbouw van het boek; sowieso een sterk punt in het werk van Van der Tuuk. Na een kennismaking met de missionaris Rimbert, de auteur van een heiligenleven waarin Katla’s avontuur is opgenomen, volgen drie hoofdstukken:
    • De wereld van Katla
    • De reis van Katla
    • Het reisdoel van Katla
     
    Belofte aan Frideburg
     

    Voordat we verder ingaan op de inhoud, volgt hier in het kort het hoe en waarom van Katla’s reis. Frideburg, de moeder van Katla en ‘een zeer vrome vrouw’, liet haar dochter beloven dat ze na haar dood haar vermogen aan de armen moest schenken. In de handelsplaats Birka waren er niet voldoende behoeftigen naar de maatstaf van Frideburg, maar in Dorestad waren ze volgens haar te over. "Na de dood van haar moeder volbracht de dochter ijverig alles wat haar was opgedragen. Ze reisde naar Dorestad en toen ze daar was aangekomen, ging ze op zoek naar enkele vrome vrouwen die haar konden begeleiden naar de heiligdommen in deze plaats en haar konden vertellen wat ze aan iedereen kon geven." Katla slaagde daarin. Dorstig geworden van zoveel goed werk, trakteerde zij haar gezelschap op wijn. Moe maar voldaan legde zij in haar logement de buidel neer waarin haar moeders geld had gezeten. Tot haar verbazing was deze nog steeds gevuld. Zij telde het geld na en wonder boven wonder bleek dit het oorspronkelijke bedrag minus de vier penningen die ze aan de wijn had uitgegeven. Dit Godsgeschenk stelde Katla gerust dat haar moeder in de hemel was.
     
    "Wanneer er vrome daden in het spel waren, was Rimbert niet te beroerd om er de nodige woorden aan te wijden, maar over wereldse beslommeringen was hij bijzonder kort van stof", aldus Van der Tuuk en vandaar dat hij de honneurs waarneemt om die beslommeringen uit de doeken te doen.
     
    De wereld van Katla
     

    In ‘De wereld van Katla’ lezen we over het leven in het land van de Noormannen. Tal van onderwerpen komen aan bod. Vanzelfsprekend gaat het ook over de machtsstructuur in die gebieden. Hoewel de stammen in cultureel opzicht een eenheid vormde met overeenkomstige gebruiken en een gemeenschappelijke Germaanse taal, was er politiek gezien geen sprake van een eenheid. Heersers met een klein machtsgebied leverden onderling voortdurend strijd. Waren de omstandigheden door het koude en vochtige klimaat al niet probleemloos, dan maakten deze conflicten het leven niet gemakkelijker. Toch was het niet de inbeelding van kou of geweld die me de rillingen over de rug deden lopen. Dat deed wel een weetje over de uiterlijke verzorging. De Noormannen hadden namelijk de bijzondere gewoonte om ter decoratie de tanden in te vijlen. Een afbeelding van een schedel met zo’n ingevijld gebit toont aan dat dit niet op een mythe berust.
     
    Bijzondere aandacht krijgt de rol van vrouwen in de noordelijke samenleving "Vrouwen hadden in de noordelijke wereld meer bewegingsvrijheid dan op het Europese vasteland, maar moesten zich wel in een gewelddadige maatschappij staande houden." Vrouwen als Frideburg en Katla deden dat klaarblijkelijk. Zij waren in staat vrijelijk over hun vermogen te beschikken en hadden de bewegingsvrijheid om zelfstandig op reis te gaan.
     
    De reis van Katla
     

    Hoe die reis verliep komt in het volgende hoofdstuk aan bod. Ondanks dat Rimbert over dergelijke wetenswaardigheden zwijgt in alle talen, is er het nodige met zekerheid te zeggen. "Voor die reis was in haar dagen maar één mogelijkheid en dat was per schip." Schepen waren de manier om over lange afstanden te reizen. Zeker handelaren waren geheel op de inzet van scheepvaart ingesteld. Vervoer van goederen over water ging relatief gemakkelijk en langzaam maar zeker ontstonden handelsnetwerken. En de vraag naar goederen groeide eveneens. "Opkomst van koninkrijken rond de Noordzee, expansie van het Frankische Rijk, uitbreiding van de mohammedaanse wereld, het waren allemaal factoren die het handelsverkeer in de vroege middeleeuwen stimuleerden."
     
    Er was dan ook regelmatig verkeer tussen Birka en Dorestad, de ankerplaats waar de noordelijke en zuidelijke – Frankische – wereld elkaar raakte. Op een van die tochten maakte Katla de oversteek. In een fictief verslag verslaat Van der Tuuk het mogelijke verloop van deze wekenlange tocht langs plaatsen als Hedeby, Emden en Medemblik tot uiteindelijk Dorestad werd bereikt
     
    Het reisdoel van Katla
     

    Katla kwam niet naar Dorestad om handel te drijven, maar om de belofte aan haar moeder in te willigen door geld aan de armen te schenken. Mogelijk was een persoonlijke band van Frideburg – het is denkbaar dat zij zelf uit Frisia kwam – het motief dat juist de behoeftigen daar profiteerden van haar vrijgevigheid. Hoe dan ook, Katla kwam aan in een drukke plaats waarvan wij weten dat deze al over het economische hoogtepunt heen was. Of die neergang voor Katla ook direct zichtbaar was, is maar de vraag. Zij zag de oever van de Rijn vol met werkplaatsen, woningen en pakhuizen waar handelaren en ambachtslieden druk in de weer waren. "Al deze bedrijvigheid moet een levendige indruk hebben gemaakt. De hamerslagen van timmerlieden en smeden, het geschreeuw van kooplui en schippers, de geur van teer en gerookte vis was eigen aan handelshavens als Dorestad." De handelsgeest had ook invloed op het religieuze leven. In Dorestad moesten verschillende culturen zich thuis voelen, christelijk of niet. De handelsplaats had geen beschermheilige en was – in tegenstelling tot het nabijgelegen Utrecht – niet vol met kerken en geestelijken. 
     
    Het boek sluit af met een bijlage over de reconstructie van een Deens vrachtschip, een type schip waarop Katla haar reis gemaakt kan hebben. Vakkundige vrijwilligers staken in Wijk bij Duurstede de handen uit de mouwen om op traditionele wijze een schip van 14 meter te bouwen. Het fotokatern toont de voortgang. Ook al is de plaats van handeling een moderne gymzaal, het draagt er verder aan bij om in negende-eeuwse sferen te komen.

  • maandag 01 maart 2021 @ 10:08
    #7
    reactie op (#6) Calamandja

    Dan komt het echt wel goed: Zijn aparte boeken over Vikingen, Franken, Karolingers hoef je dan niet meer aan te schaffen.

  • zondag 28 februari 2021 @ 23:11
    #6
    reactie op (#5) bernard-de-clairvaux

    Oef, het is wel het eerste van Vd Tuuk dat ik zal lezen. Heb juist mijn boekenkast onderzocht en ik ontdekte er 'De eerste gouden eeuw' (in de vroege middeleeuwen) van hem. Waarschijnlijk deels een overlap.

    Gewijzigd op 2021-03-01 10:59:18
  • zondag 28 februari 2021 @ 19:40
    #5
    reactie op (#4) Calamandja

    Hier volgt een absoluut motiverende recensie. Enige kanttekening: als je alle andere boeken van Luit vd Tuuk hebt, heeft dit boek geen echte toegevoegde waarde. Maar dat is niet relevant voor de recensie:

    Aan de hand van tientallen korte biografische schetsen biedt dit boek een levendig beeld van de vroege middeleeuwen in de lage landen, een periode die lang werd beschouwd als een duister tijdperk.  Deze benadering zorgt voor een prettige variatie en voorkomt klassieke opsommingen van veroveringen, huwelijken en moordpartijen. Natuurlijk komen bekende hoofdrolspelers als Karel de Grote, Bonifatius en Willibrord aan bod, met in hun kielzog allerlei andere Karolingische potentaten en missionarissen. Verrassend zijn diverse Vikingaanvoerders die zich niet alleen als piraten manifesteerden, maar ook als militaire bondgenoten van elkaar bestrijdende koningen. In die politieke perikelen speelden ook vrouwen een belangrijke rol. Vaak als dynastieke ruilwaar, maar soms ook als doortastende regent voor jonge troonopvolgers. Ook de namen van eenvoudige boeren, een herbergier en een muntmeester zijn toevallig overgeleverd. Deze personages bieden de mogelijkheid om nader in te gaan op landbouw en economie. Een prettig leesbaar boek met illustraties en kaarten in z/w, noten en literatuuroverzicht.

    Dit aantrekkelijk boek biedt een knappe reconstructie van de vroege middeleeuwen in de Lage Landen.

     

  • zondag 28 februari 2021 @ 19:00
    #4
    reactie op (#3) bernard-de-clairvaux

    Intussen ook dat boek voordelig kunnen kopen. En hoe zit het met de recensie? (Liefst motiverend om het boek te lezen... ;-))

  • zaterdag 14 november 2020 @ 18:25
    #3
    reactie op (#1) Calamandja

    Je voelt hem aankomen...ik zit de recensie nu te typen. Luit van der Tuuk kiest een prettig gevarieerde aanpak door de vroege middeleeuwen te beschrijven aan de hand van korte biografieën. Tegelijkertijd is het gewoon een herschikking van wat hij eerder schreef in zijn boeken over Friezen, Franken, Vikingen, de eerste gouden eeuw etc. 

  • zaterdag 14 november 2020 @ 09:39
    #2

    Heb het boek al in huis, en het lijkt me degelijk.